Migracja ptaków nad Zatoką Gdańską: liczby sezonu 2024–2025

Migracja ptaków nad Zatoką Gdańską to jedno z najważniejszych zjawisk przyrodniczych polskiego wybrzeża: w szczycie jesieni nad zatoką przelatuje nawet milion ptaków dziennie, a zimą akwen gości dziesiątki tysięcy ptaków wodnych.

Dlaczego Zatoka Gdańska jest tak ważna dla ptaków?

Polskie wybrzeże leży w miejscu, gdzie przecinają się dwa szlaki migracyjne ptaków. Zatoka Gdańska jest przez to jednym z istotnych korytarzy przelotowych w Europie. Ptaki wędrujące na południe i zachód zatrzymują się tu na odpoczynek i żerowanie, a te, które przezimowują, korzystają z łagodniejszego klimatu niż w głębi kontynentu.

Gdzie obserwować ptaki na Wybrzeżu?

Najcenniejsze przyrodniczo fragmenty wybrzeża objęto ochroną w ramach sieci Natura 2000. Należą do nich Zatoka Pucka, Ujście Wisły, Mierzeja Helska, obszar Wiślana oraz Zalew Wiślany. Na tym terenie działają także rezerwaty: Beka, Mechelińskie Łąki, Ptasi Raj i Mewia Łacha.

Na Mierzei Wiślanej punkty obserwacyjne prowadzi Stowarzyszenie Drapolicz. Dla miłośników ptaków to dobra okazja, by zobaczyć przeloty z bliska, bez ingerowania w ich zachowanie.

Historia badań i obrączkowania

Badania ptaków na tym terenie mają długą tradycję. Stacja obrączkowania w ramach Akcji Bałtyńskiej działa od 1960 roku. Z kolei na Mierzei Kurońskiej, w Rossitten, stację ornitologiczną założono w 1901 roku. Jej twórcą był prof. Johannes Thienemann. Dzięki takim placówkom naukowcy mogą śledzić trasy wędrówek i ich zmienność z roku na rok.

Monitoring liczebności ptaków wodnych trwa z kolei od ponad 40 lat, co pozwala porównywać stany populacji w długiej perspektywie.

Ile ptaków wodnych zimuje nad Zatoką Gdańską?

Sezon 2024–2025 dostarczył wielu konkretnych danych. W styczniu na zatoce i w jej okolicy liczono ponad 120 tys. ptaków wodnych, należących do około 50 gatunków. W samym Porcie Gdynia w tym samym miesiącu odnotowano ponad 100 tys. ptaków, a w grudniu i lutym – 80–90 tys.

Poniższa tabela zestawia najliczniejsze zgrupowania odnotowane w sezonie:

Termin	Gatunek	Liczba ptaków
Wrzesień	Łyski	ponad 12 tys.
Wrzesień	Kormorany	9 tys.
Wrzesień	Gęgawy	ponad 5 tys.
14–16 grudnia 2024	Krzyżówki	ponad 19 tys.
17–19 stycznia 2025	Czernice	prawie 30 tys.
15–18 lutego 2025	Gągoły	ponad 16 tys.

Widać wyraźnie, że skład gatunkowy zmienia się wraz z porami roku. Jesienią dominują ptaki przelotne i łyski, a zimą pierwsze skrzypce grają kaczki nurkujące i pływające.

Jakie rzadkie gatunki można tu spotkać?

Oprócz licznych gatunków pospolitych na zatoce notowano też ptaki rzadko spotykane w Polsce. Są to czapla nadobna, karolinka, markaczka amerykańska, mewa czarnogłowa, mewa żółtonoga oraz perkoz rdzawoszyi. Ich obecność potwierdza znaczenie tego akwenu jako miejsca postoju i zimowiska.

Wśród ptaków morskich zimuje także lodówka, a jej liczebność w regionie sięga od kilku do kilkudziesięciu tysięcy osobników.

Co to oznacza dla Ciebie?

Jeśli planujesz wyjazd nad Zatokę Gdańską jesienią lub zimą, warto potraktować ten okres jako czas, w którym przyroda jest najbardziej widoczna. Wybierz punkty obserwacyjne i rezerwaty, zamiast podchodzić do ptaków na brzegu, bo płoszenie stad w czasie odpoczynku osłabia je przed dalszą drogą. Na obszarach Natura 2000 obowiązują przepisy ochronne, więc warto przed wizytą sprawdzić zasady obowiązujące w danym rezerwacie. Dla fotografów i obserwatorów najlepsze okazje przypadają na szczyty przelotów oraz miesiące, w których liczebność ptaków wodnych jest największa.