środa, 18 listopada 2026
Aktualności

Polska gospodarzem HELCOM w Warszawie: ochrona Bałtyku i flota cieni

Warszawa gościła ministerialne spotkanie HELCOM o ochronie Bałtyku. Sprawdź, jakie cele stawia polska prezydencja i co oznacza wspólne oświadczenie…

Autor: Tomasz Nawrocki, 10 listopada 2026
Captivating aerial view of sea waves crashing onto a sandy beach, creating a serene coastal scene.
Fot. Finn Semmer / Pexels · Pexels License

HELCOM to regionalna organizacja międzyrządowa, działająca na podstawie konwencji z 9 kwietnia 1992 roku, a jej celem jest ochrona środowiska Morza Bałtyckiego. Na początku lipca 2026 roku Polska przejęła przewodnictwo w tej organizacji i właśnie w Warszawie odbyło się ministerialne spotkanie poświęcone stanowi regionalnego akwenu.

Kto uczestniczył w warszawskim spotkaniu HELCOM?

W Warszawie zebrali się ministrowie, wiceministrowie i przedstawiciele Komisji Europejskiej, ponieważ członkami HELCOM są kraje nadbałtyckie oraz Unia Europejska. Polskę reprezentował wiceminister infrastruktury Arkadiusz Marchewka. Z Estonii przybył minister infrastruktury Kuldar Leis, z Finlandii sekretarz stanu Mika Nykänen, z Niemiec sekretarz stanu Bettina Hagedorn, ze Szwecji sekretarz stanu Daniel Westlén, a z Litwy wiceminister Giederė Ričkutė. Komisję Europejską reprezentował Patrick Child z Dyrekcji Generalnej ds. Środowiska.

Jak wygląda Bałtycki Plan Działań?

Głównym tematem rozmów było sprawdzenie postępów we wdrażaniu Bałtyckiego Planu Działań. Dokument przyjęto w Lubece w 2021 roku, a jego celem jest osiągnięcie dobrego stanu Bałtyku do 2030 roku. Plan obejmuje pięć obszarów:

Obszar PlanuZakres działań
BioróżnorodnośćOchrona gatunków i siedlisk morskich
EutrofizacjaOgraniczanie nadmiaru składników odżywczych w wodzie
Substancje niebezpieczneKontrola szkodliwych związków trafiających do morza
Odpady morskieRedukcja śmieci w środowisku morskim
Zrównoważona działalność na morzuGospodarka morska zgodna z ochroną środowiska

Dla mieszkańców wybrzeża i turystów to właśnie te obszary przekładają się na czystość kąpielisk, stan plaż i jakość wody, z którą mają kontakt podczas wakacji.

Jakie priorytety ma polska prezydencja w HELCOM?

Polska prezydencja, trwająca od 1 lipca 2026 roku do 30 czerwca 2028 roku, opiera się na trzech filarach: realizacji ustalonych celów, współpracy naukowej oraz dostosowaniu działań do zmieniającej się sytuacji geopolitycznej. Wiceminister Arkadiusz Marchewka podkreślił, jak pisze GospodarkaMorska.pl, że „Polska prezydencja koncentruje się na przełożeniu wspólnych zobowiązań państw regionu na konkretne efekty”.

Co oznacza wspólne oświadczenie geopolityczne?

Uczestnicy przyjęli wspólne oświadczenie, w którym potępiono agresję Rosji wobec Ukrainy, trwającą od lutego 2022 roku. Dokument odnosi się także do działań hybrydowych, a szczególną uwagę zwrócono na flotę cieni. Chodzi głównie o tankowce, które nie spełniają norm ubezpieczenia i bezpieczeństwa, omijają sankcje i bywają pozbawiane dostępu do portów. Pojawiają się też podejrzenia o posługiwanie się „fałszywą banderą”. Oświadczenie podnosi również kwestię tzw. pauzy strategicznej wobec Rosji w ramach HELCOM.

Co to oznacza dla Ciebie?

Dla polskiego wybrzeża spotkanie ma dwa wymiary. Pierwszy to środowiskowy: realizacja celów Planu Działań przełoży się na stan wody i plaż w kolejnych latach, a więc na jakość wypoczynku nad morzem. Drugi to bezpieczeństwo żeglugi na Bałtyku, bo obecność tankowców spoza standardów budzi obawy o ryzyko awarii i zanieczyszczeń. Warto śledzić komunikaty o stanie wód i ewentualne ostrzeżenia, zwłaszcza w sezonie letnim, a sam wynik prezydencji będzie widoczny dopiero w perspektywie najbliższych lat.

Na podstawie: GospodarkaMorska.pl. Tekst opracowany redakcyjnie.